Τα χαρακτηριστικά των σπιτιών και των νοικοκυριών στην Ελλάδα τα δίνουμε συνήθως από δύο βασικές πλευρές:
α) τα δομικά/στεγαστικά χαρακτηριστικά των κατοικιών και
β) τα κοινωνικά/δημογραφικά χαρακτηριστικά των νοικοκυριών.
Με βάση κυρίως την Απογραφή Πληθυσμού-Κατοικιών της ΕΛΣΤΑΤ και συμπληρωματικά στοιχεία της Eurostat, τα βασικά είναι τα εξής:
1. Χαρακτηριστικά των σπιτιών / κατοικιών
Στην Ελλάδα εξετάζονται συνήθως:
- Είδος κατοικίας: κύρια κατοικία, δευτερεύουσα/εξοχική, κενή κατοικία.
- Τύπος κατοικίας: διαμέρισμα, μονοκατοικία, ημι-διπλοκατοικία κτλ.
- Επιφάνεια κατοικίας: τετραγωνικά μέτρα.
- Αριθμός δωματίων.
- Έτος κατασκευής / παλαιότητα κτιρίου.
- Υλικά και κατάσταση κτιρίου, όπου καταγράφονται σε απογραφικά στοιχεία.
- Βασικές ανέσεις και υποδομές: ύδρευση, αποχέτευση, λουτρό, θέρμανση, ηλεκτρικό ρεύμα.
- Καθεστώς χρήσης: ιδιοκατοίκηση, ενοικίαση, δωρεάν παραχώρηση.
- Πυκνότητα κατοίκησης: πόσα άτομα μένουν σε σχέση με τον χώρο της κατοικίας.
2. Χαρακτηριστικά των νοικοκυριών
Για τα νοικοκυριά στην Ελλάδα εξετάζονται κυρίως:
- Μέγεθος νοικοκυριού: πόσα άτομα ζουν μαζί στην ίδια κατοικία.
- Σύνθεση νοικοκυριού: μονοπρόσωπο, ζευγάρι χωρίς παιδιά, ζευγάρι με παιδιά, μονογονεϊκό, πολυμελές κτλ.
- Σχέση μελών μεταξύ τους: οικογενειακός πυρήνας, συγγενικά ή μη συγγενικά μέλη.
- Ηλικιακή σύνθεση των μελών.
- Οικονομική κατάσταση ή κοινωνικά χαρακτηριστικά του υπεύθυνου νοικοκυριού.
- Συνθήκες στέγασης: υπερπληρότητα, επάρκεια χώρου, στεγαστική επιβάρυνση.
3. Τι δείχνουν πιο πρόσφατα στοιχεία για την Ελλάδα
Από τα τελικά αποτελέσματα της Απογραφής 2021:
- Τα νοικοκυριά στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 4,8% σε σχέση με το 2011 και έφτασαν περίπου τα 4.332.447.
- Η αύξηση των νοικοκυριών έγινε ενώ ο συνολικός πληθυσμός μειώθηκε, κάτι που συνδέεται με μικρότερα νοικοκυριά και περισσότερες περιπτώσεις ανθρώπων που ζουν μόνοι ή σε μικρές οικογενειακές μονάδες.
Συμπληρωματικά, η Eurostat δείχνει ότι η Ελλάδα έχει έντονη στεγαστική πίεση:
- το 2024 είχε το υψηλότερο ποσοστό στεγαστικής επιβάρυνσης στην ΕΕ, με 28,9% του πληθυσμού να δαπανά πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για στέγαση
